Het is november en het RS-virus is weer volop rond. Bijna elk kind krijgt het voor de tweede verjaardag, meestal als een flinke verkoudheid. Maar bij jonge baby’s kan het RS-virus de kleine luchtwegen in de longen aantasten. Sinds vorig jaar krijgen baby’s in Nederland daarom een gratis RS-prik. In dit artikel lees je wat het RS-virus is, welke baby’s de prik krijgen en wanneer je de huisarts belt.
Wat is het RS-virus?
RS staat voor Respiratoir Syncytieel virus. Het verspreidt zich via druppeltjes als iemand hoest, niest of praat. Volgens het RIVM is het virus het meest actief van november tot en met maart. Kinderen onder de 2 jaar kunnen het drie tot vier weken doorgeven.
De meeste kinderen krijgen een verstopte neus, soms met hoesten of koorts. Binnen 3 tot 7 dagen zijn ze meestal weer opgeknapt. Vooral baby’s onder de 6 maanden kunnen er zieker van worden. Ze krijgen dan een ontsteking van de kleine luchtwegen, bronchiolitis, en gaan snel of piepend ademen of slecht drinken.
Welke baby’s krijgen de RS-prik?
Alle baby’s die vanaf 1 april 2025 geboren zijn, kunnen de RS-prik krijgen via het Rijksvaccinatieprogramma. De prik is gratis. Wanneer je baby aan de beurt is, hangt af van de geboortedatum:
• Geboren tussen 1 oktober en 1 april: binnen twee weken na de geboorte.
• Geboren tussen 1 april en 1 oktober: in september of oktober. Je krijgt daarvoor een uitnodiging per brief.
De prik wordt meestal gegeven op het consultatiebureau. Heb je zelf tijdens de zwangerschap een RS-prik gekregen? Dan is de prik bij je baby meestal niet nodig. Overleg dat met de jeugdarts of jeugdverpleegkundige.
Hoe werkt de RS-prik?
De RS-prik is eigenlijk geen vaccinatie, maar een immunisatie. Je baby krijgt kant-en-klare antistoffen, zodat het lichaam die niet zelf hoeft aan te maken. Daardoor beschermt de prik meteen, voor ongeveer zes maanden: precies het RS-seizoen. Bijwerkingen zijn zeldzaam. Soms is de prikplek even dik of rood, of heeft je baby wat vlekjes. Dat trekt meestal binnen een paar dagen weg.
En het werkt. Van eind september 2025 tot begin februari 2026 lagen er 43 baby’s met het RS-virus op de kinder-IC. In dezelfde periode een jaar eerder waren dat er 178, zo meldt het RIVM.
Wanneer bel je de huisarts?
Bel direct de huisarts of huisartsenpost als je kind:
• piepend, snel of moeilijk ademt
• de huid tussen de ribben naar binnen trekt bij het inademen
• bij elke ademhaling de neusvleugels laat bewegen
• een paar seconden stopt met ademen
• grauwblauw ziet rond de mond
• suf, slap of moeilijk wakker te krijgen is
• snel zieker wordt
Bel dezelfde dag als je kind minder dan de helft drinkt van normaal, of als je baby jonger is dan 3 maanden en het RS-virus mogelijk heeft. Twijfel je? Bel dan gewoon. Jij kent je kind het best.
RS-virus en de gastouder
Omdat jonge kinderen het virus weken kunnen doorgeven, zit het in de winter eigenlijk overal. Thuishouden bij een snotneus voorkomt het dus niet. Wat wel helpt: handen wassen, hoesten en niezen in de elleboog en speelgoed regelmatig schoonmaken.
Bij Gastouderbureau Roodkapje vangen gastouders kinderen van 0 tot 4 jaar en bso-kinderen op in een huiselijke omgeving, met kleine groepjes. Is je kind ziek, hangerig of ademt het moeilijk? Dan is thuis de beste plek. Spreek met je gastouder af wat jullie doen bij ziekte.
Veelgestelde vragen
Wat is het RS-virus?
Een veelvoorkomend verkoudheidsvirus. Bijna alle kinderen krijgen het voor hun tweede verjaardag. Bij jonge baby’s kan het de kleine luchtwegen ontsteken.
Welke baby's krijgen de RS-prik?
Alle baby’s geboren vanaf 1 april 2025. Geboren tussen 1 oktober en 1 april: binnen twee weken na de geboorte. Geboren tussen 1 april en 1 oktober: in september of oktober.
Kost de RS-prik geld?
Nee, de prik is gratis en hoort bij het Rijksvaccinatieprogramma.
Hoe lang beschermt de RS-prik?
Ongeveer zes maanden, vanaf het moment van de prik.
Het RS-virus hoort bij de winter, maar dankzij de RS-prik is het voor de jongste baby’s een stuk minder spannend geworden. Houd in de gaten hoe je kind ademt en drinkt, en bel bij twijfel de huisarts.
Bronnen:
RIVM: Bescherming tegen RS-virus voor baby’s
RIVM: Fors minder baby’s op IC’s dankzij RS-prik
RIVM: RS-virus
Thuisarts.nl: Mijn kind heeft misschien het RS-virus
Thuisarts.nl: Mijn baby kan een prik tegen het RS-virus krijgen
