Even een filmpje op de telefoon terwijl jij de was opvouwt. Of de televisie aan als afleiding tijdens het eten. Herkenbaar? Dat snapt iedereen. Maar wat zegt de wetenschap eigenlijk over schermen bij baby’s en peuters? En wat kun jij er in de praktijk mee?
We leggen het eerlijk uit, zonder vingertje.
De Wereldgezondheidsorganisatie raadt aan om kinderen jonger dan 2 jaar helemaal geen scherm te laten gebruiken. Voor kinderen tussen 2 en 4 jaar raadt de organisatie maximaal een uur aan. Nederlands Jeugdinstituut
Dat zijn de officiële richtlijnen. En de Nederlandse overheid sluit zich daar inmiddels bij aan. Het kabinet kwam met stevige nieuwe richtlijnen voor schermgebruik bij kinderen, mede op basis van een brandbrief van ruim 100 artsen, pedagogen en wetenschappers. Jonge kinderen hebben volgens het kabinet en deskundigen zo min mogelijk tot geen schermtijd nodig. WIJ.nl
Concreet ziet dat er zo uit:
0 tot 2 jaar: bij voorkeur geen schermtijd.
2 tot 4 jaar: maximaal 30 minuten per dag, verdeeld over korte momenten van 5 tot 10 minuten.
Altijd: geen schermen aan tafel en niet in de slaapkamer.
Baby’s hebben voor hun ontwikkeling namelijk geen schermen nodig. Andere activiteiten, zoals slapen, eten, bewegen, voelen en spelen, dragen meer bij aan hun groei en ontwikkeling. Nederlands Jeugdinstituut
Zeker voor peuters en kleuters is schermtijd niet zomaar ‘even rustig spelen’. Juist op jonge leeftijd leren kinderen zóveel van echte ervaringen: rennen, klimmen, praten, contact maken. Daar kan geen filmpje tegenop. WIJ.nl
Daarnaast is er nog een praktisch punt voor de ogen. Wanneer je te veel op een beeldscherm kijkt, loop je de kans op bijziendheid. Daarom is de 20-20-2 regel bedacht. Na 20 minuten schermtijd kijkt je kind minstens 20 seconden in de verte. Ook speelt hij of zij per dag minimaal 2 uur buiten. GGD Hart voor Brabant
Eerlijk is eerlijk: de meeste kinderen kijken al meer dan de richtlijnen aangeven. Kinderen van 9 maanden tot 2 jaar brengen gemiddeld 54 minuten per dag achter een scherm door. Het WHO adviseert om kinderen tot 2 jaar helemaal niet aan schermen bloot te stellen. Marloes Jonker
Dat betekent niet dat je als ouder of gastouder faalt. Het betekent dat het in de praktijk gewoon lastig is. En dat snappen we.
Gelukkig is er ook goed nieuws. Steeds meer wetenschappers en professionals zeggen dat de inhoud van schermtijd belangrijker is dan het aantal minuten of uren dat een kind achter een scherm doorbrengt. Nederlands Jeugdinstituut
Samen een filmpje kijken en er over praten is heel wat anders dan een kind alleen achter een tablet zetten. Als je media wilt gebruiken met je baby, doe dit dan bewust. Doe het samen en praat erbij. MediaWijsheid
En wat werkt goed als je toch even iets anders moet doen? Heb je een peuter of kleuter, dan kun je kiezen voor zo’n twintig tot dertig minuten aaneengesloten schermtijd. Kies bewust wat je je kind laat kijken om overprikkeling te voorkomen. Vermijd programma’s met veel felle kleuren, korte scènes, veel geluiden en een spannende verhaallijn. Geschikte programma’s voor peuters zijn Sesamstraat en Het Zandkasteel. Marloes Jonker
Een paar dingen die je morgen al kunt doen:
Stel vaste schermvrije momenten in, zoals aan tafel en het uur voor het slapengaan. Kijk samen en praat over wat je ziet. Wissel schermtijd altijd af met buitenspelen, bewegen of knutselen. En geef zelf het goede voorbeeld — ook ouders wordt geadviseerd hun eigen schermtijd te beperken in het bijzijn van hun kinderen. WIJ.nl
Bij onze gecertificeerde gastouders staat de dag vol met echte activiteiten. Buiten spelen, knutselen, voorlezen, samen koken en ontdekken. Niet omdat schermen per se verboden zijn, maar omdat we weten dat een peuter het meeste leert van echte ervaringen met echte mensen.
Hoeveel schermtijd mag een baby van onder de 2 jaar?
De Wereldgezondheidsorganisatie raadt aan om kinderen jonger dan 2 jaar helemaal geen scherm te laten gebruiken. Videobellen met opa of oma is een uitzondering — dat telt niet als schadelijke schermtijd. Nederlands Jeugdinstituut
Wat mag een peuter van 2 tot 4 jaar aan schermtijd?
Het Nederlands Jeugdinstituut adviseert voor kinderen van 2 tot 4 jaar 5 à 10 minuten schermtijd per keer en maximaal 30 minuten per dag. MediaWijsheid
Is televisie ook schermtijd?
Ja. Kinderen onder de 2 jaar zouden helemaal geen tijd moeten doorbrengen met telefoons, tablets of televisie. Ook een tv op de achtergrond telt mee. Nieuwsvoordietisten
Wat doe ik als ik even iets anders moet doen?
Kies dan bewust voor een kort, rustig programma zonder veel prikkels. Zet het na 20 tot 30 minuten uit en ga daarna samen iets anders doen. Knutselen, buiten spelen of een boekje lezen zijn altijd betere alternatieven.
Gebruikt de gastouder ook schermen bij de opvang?
Bij Gastouderbureau Roodkapje vullen onze gastouders de dag met echte activiteiten. Schermen spelen geen rol in de dagelijkse opvang.
